Wat neem je waar voordat je een oordeel vormt?
Een auditgesprek bestaat uit meer dan vragen en antwoorden. Terwijl je luistert, neem je ook stiltes, houding, intonatie en veranderingen in het gesprek waar. Soms merk je bovendien iets bij jezelf: verwarring, spanning of juist het gevoel dat een antwoord niet helemaal aansluit bij wat er gebeurt.
Wat doe je met zulke signalen? En belangrijker: hoe word én blijf je een sensitieve gesprekspartner en bereik je de gewenste diepgang in je auditgesprekken?
Internal auditors zijn gewend om informatie kritisch te beoordelen. Feiten moeten controleerbaar zijn, conclusies onderbouwd en observaties zorgvuldig geformuleerd. Juist daarom is het interessant om stil te staan bij een stap die daar nog vóór komt: wat neem je eigenlijk waar met de variëteit aan zintuigen die je hebt?
Tijdens een gesprek verwerken we voortdurend informatie. Een deel daarvan bestaat uit woorden, maar communicatie vindt niet uitsluitend verbaal plaats. Een stilte kan opvallen. Iemand verandert van houding. Het tempo van een antwoord verandert. Of je merkt bij jezelf dat je aandacht ineens door iets wordt getrokken.
Dat betekent niet dat zo'n signaal direct iets bewijst.
Daar zit het onderscheid tussen waarnemen en interpreteren. Een zintuiglijke waarneming kan aanleiding zijn om nieuwsgierig te blijven, beter te luisteren of een aanvullende vraag te stellen. Zodra we er direct een betekenis aan geven, bestaat het risico dat aannames het gesprek gaan sturen.
Minder snel invullen
Voor auditors is dat relevant. Tijdens interviews werken kennis, ervaring en professionele intuïtie in ons voordeel, maar diezelfde ervaring kan ervoor zorgen dat we snel patronen denken te herkennen.
Bewuster waarnemen kan helpen daar enige ruimte tussen te creëren. Je zintuigen spelen hier een belangrijke rol in.
Wat zag of hoorde ik daadwerkelijk? Wat vul ik zelf in? Welke andere uitleg zou mogelijk zijn? En is er aanleiding om verder te onderzoeken?
Die vragen kunnen de kwaliteit van een gesprek vergroten zonder dat de auditor de noodzakelijke objectiviteit uit het oog verliest.
Waarnemen kun je oefenen
Dat vraagt meer dan alleen kennis van gesprekstechnieken. Het vraagt om lichaamsbewustzijn, zintuiglijke scherpte en bewustzijn van hoe selectief waarneming kan zijn en hoe gemakkelijk interpretatie zich met een observatie vermengt.
Een deelnemer aan een eerdere editie omschreef de training als:
“Verfrissend; heel anders dan conventionele trainingen.”
Een andere deelnemer gaf aan dat de dag inzicht bood in de manier waarop onze zintuigen — en zelfs het tijdelijk uitschakelen van één zintuig — onze waarneming beïnvloeden.
Zelf ervaren
Op 10 november 2026 verzorgen Hakan Honders en Sandra Schouten de training Ontdek de kracht van je zintuigen als audit instrument.
Tijdens de trainingsdag onderzoeken deelnemers hoe zij bewuster kunnen waarnemen en hoe die waarneming kan worden gebruikt om gesprekken en onderzoek te verdiepen.
De training vindt plaats bij Parkhuis Amersfoort, Heiligenbergerweg 151 in Amersfoort.
